شرح و تفسير

يكى از آفت‎هاى عقل انسان، تسليم شدن در برابر اكثريّت كمّى جامعه است، كه از آن در آيات قرآن و روايات معصومان(عليهم‎السلام) نهى شده؛ بلكه در برخى از اين آيات، به مدح اقليّت و مذمّت اكثريّت پرداخته شده است؛ مثلا در آيه شريفه 116 سوره انعام مى‎خوانيم: «وَ اِنْ تُطِعْ اَكْثَرَ مَنْ فِى الاَْرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبيلِ اللهِ»؛ «اگر از بيشتر كسانى كه در روى زمين هستند اطاعت كنى، تو را از راه خدا گمراه مى‎كنند» علاوه بر اين، در بيش از ده آيه اكثريت به جهالت، و در 5 آيه به ناسپاسى، و در 4 آيه به فقدان ايمان، توصيف شده است.

حال با توجه به آنچه از آيات و روايات استفاده مى‎شود، كه اكثريت مذمّت شده، و از سوى ديگر در دنياى امروز همه جا سخن از اكثريّت‎ها است، و امروزه بسيارى از مسايل سرنوشت‎ساز بشر، بر محور رأى اكثريّت دور مى‎زند، معيار چيست؟

پاسخ اين است كه جوامع بشرى متفاوت است، اگر در جامعه‎اى صالحان متوليّان امور آن باشند، بدون شك تبعيّت از اكثريّت، تقوا و صلاح است، ولى اگر هواپرستان متوليان امور جامعه‎اى بودند، هيچگاه اسلام تبعيّت از اكثريّت هواپرست را سفارش و توصيه نمى‎كند؛ زيرا با منطق و عقل سازگار نيست.

پرورش كودك

امام (علیه السلام) در زمینه ى تربیت و پرورش كودك و آشنا ساختن تدریجى او با مشكلات و سختى‌هاى زندگى، جملهء جاودانه‌اى دارد. جائى كه مى فرماید:

 «بهتر آن است كه كودك در دوران طفولیت با سختى ها و مشكلات اجتناب ناپذیر زندگى كه غرامت حیات مى باشد، آشنا و مأنوس گردد تا در جوانى و بزرگسالى بردبار و صبور باشد».

 شرح کوتاه:

امروز تربیت كودك یكى از مسائل فنى، تخصصى و كارشناسى در آمده است و در زمینه ى تربیت، كتاب ها و رساله‌هایى نوشته اند كه تجزیه و تحلیل آنها از عهده ى همگان خارج است. سخن امام یكى از چكیده‌هاى آخرین مطالعات روانشناسى كودك به شمار مى آید كه علم تربیت به آن مرحله خود را رسانده است و معتقد است كه طفل باید در دروان كودكى با مسائل و مشكلات آیندهء زندگى آشنا گردد تا به صورت خام و ننرى بار نیاید.

«یا كُمَیْلُ! قُلْ عِنْدَ كُلِّ شِدَّة «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ اِلاّ بِاللهِ الْعَلِىِّ الْعَظیمِ» و قُلْ عِنْدَ كُلِّ نِعْمَة «اَلْحَمْدُلِلّهِ» تُزْدَدْ مِنْها، وَ اِذا اَبْطَأَتِ الاَْرْزاقُ عَلَیْكَ «فَاسْتَغْفِرِ اللهَ» یُوَسَّعُ عَلَیْكَ فیها»؛

«اى كمیل: در مواجهه با هر مشكلى بگو: «لا حول و لا قوّة الاّ بالله» خداوند كفایت آن مشكل را مى‎كند و هرگاه نعمتى به تو رسید بگو: «الحمدلله» تا سبب فزونى نعمت گردد، و هرگاه روزى تو به تأخیر افتاد، «استغفار كن» كه باعث گشایش روزى است!»

انسان در زندگی خود باید براساس «حق طلبی» و «حق مداری» رفتار کند، زیرا «حق مطلق» خداست و آنچه از خدا جدا باشد، باطل است.

انسان نیز برای آن که در زندگی خود موفق باشد و به گونه ای زندگی کند که بهترین دنیا و آخرت را نصیب خود سازد، باید تنها و تنها بر مدار حق بگردد، لحظه ای به شیطان مداری، دنیا محوری، شهوت پرستی، نفس پرستی، رفیق بازی، دسته بندی های غیرخدایی، مال پرستی، کام جویی و... نیندیشد و وجود خود را تباه نسازد.

صد البته انسانی که در همه زندگی «حق طبلی» و «حق مداری» را معیار زندگی خود قرار دهد و بر آن پافشاری کند، به زندگی شیرین و پر باری دست می یابد. «حق طلبی» هرگز انسان را به وادی محرومیت از مواهب الهی نمی کشاند، بلکه او را در مسیر استفاده درست، کامل و همیشگی از نعمت های الهی قرار می دهد.

در این باره، روایات بسیار مهمی از پیامبر(ص) و اهل بیت بزرگوارشان در کتاب های معتبر حدیث آمده است که به برخی از این روایات اشاره می شود:

رسول خدا(ص) فرمودند: «پرهیزکارترین مردم کسی است که در آنچه به سود و زیان اوست، حق بگوید».

حضرت امام باقر(ع) فرمودند: «حق بگو، گرچه به زیان خودت باشد».

حضرت امام صادق(ع) فرمودند: «سه نفر نزدیک ترین خلق به خدای عز و جل در قیامت اند تا حساب پایان پذیرد... و یکی از آنان مردی می باشد که در آنچه به زبان و سودش بود، حق گفته است».

همچنین آن حضرت فرمودند: «به راستی، از حقیقت ایمان است که حق را گرچه به تو زیان رساند، بر باطل ترجیح دهی، گرچه به تو سود رساند».

رسول خدا(ص) فرمودند: «برترین جهاد، بیان حق نزد پادشاه ستمکار است».

                

 خصوصیات منفی انتخابات دهم:

1- دشمن بینی رقیب:

متاسفانه در فضای دوقطبی انتخابات اخیر هر کدام از دوقطب در فضای مسموم فرهنگ سیاسی زنگار گرفته استبدادی تنفس کرده و هر کدام خود را مظهر خیر و نجات مطلق کشور و طرف مقابل را مایه بدبختی و انحراف از اصول و ارزشها قلمداد کرد. از یک سو یکی از نامزدها طرف مقابل را رمال، دروغگو، خرافاتی و.... خطاب کرد، و از آن سو طرف مقابل نیز با طرح اتهامات اثبات نشده به افرادی که به عنوان حامیان رقیب خوانده می شد به تحریک افکار عمومی علیه اردوگاه رقیب پرداخت.  (2)

بسیاری از مردمی که از نامزدها حمایت می کردند نیز پس از مشاهده مناظره ها، در فضایی منبعث از فرهنگ سیاسی استبداد زده گویا نبرد تن به تن گلادیاتورها را مشاهده کرده و با شعار مناظره به پا شد (نامزد رقیب) کله پاشد، رقیب را با خصم اشتباه می گرفتند!

یکی از مهمترین مولفه های فرهنگ سیاسی پیشرو در انتخابات "برنامه محور" بودن است هم برای مردمی که رای می دهند و هم برای نامزدهایی که خود را در معرض رای مردم قرار می دهند. از آسیبهای فرهنگ سیاسی استبداد زده کیش شخصیت است، اصولا مردم در این فرهنگ بر اساس فرد و ویژگی های فردی انتخاب می کنند و کمتر به برنامه ها توجه می کنند. در مقابل هم نامزدها بیش از آنکه برنامه های رقیب را نقد کنند، به نقد و بعضا ترور شخصیت رو می آورند.(3)

متاسفانه در مناظره های انجام شده بجز یکی از نامزدها، بقیه نامزدها به صورت واضح به ارائه برنامه نپرداخته و جنس نقدهای خود را به سوی نقد شخصیت رقیب سوق دادند.

اصل اول قاموس رقابت سیاسی تمکین به انتخاب مردم است. روال متعارف در دنیا آن است که نامزد شکست خورده با تبریک پیروزی به پیروز انتخابات به سوی تعدیل احساسات طرفدارانش حرکت می کند. اما در این انتخابات برخی نامزدهای شکست خورده نه تنها بدین سو حرکت نکردند بلکه با دامن زدن به شائبه تقلب  و اعلام پیروزی زودهنگام در شب انتخابات فضای سیاسی جامعه را ملتهب ساختند. (4)

حتی در صورت وجود برخی شائبه ها و ابهامات که متاسفانه به علت حساسیتهای این انتخابات تشدید شد، به نظر می رسد که هر کدام از طرفین چه معترضین و چه ناظران و چه مجریان می بایست در یک فضای عادلانه، منفصانه، شفاف و قانونی به رفع شائبه ها و ایجاد اطمینان نسبت به صحت انتخابات حرکت می کردند.

یکی از اصول مسلم در رقابت سیاسی و اخلاق سیاسی اجتناب از هرگونه عملی است که "سرخوردگی" و "افسردگی" ناشی از شکست را در طرف مقابل تشدید کند. به همین دلیل در فردای پیروزی در فرهنگهای سیاسی پیشرو بر پایان یافتن رقابتها و آغاز رفاقتها و بر استفاده از تجربیات و افکار رقیب و طرفدارانشان در دولت جدید تاکید میگردد.(5) به نظر می رسد به جای محدود کردن دایره خودی ها و تبدیل دوستان به دشمنان(6)، می بایست به سوی ایجاد فضای وفاق میان نخبگان سیاسی و کاهش تنشهای ناشی از دوقطبی شدن جامعه ، حرکت می شد. (7)

پی نوشتها:

1-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در نماز جمعه:رقابت های شدید 4 نامزد محترم انتخابات، رقابت جریان های متعلق به نظام اسلامی بود اما رسانه های متعلق به صهیونیست های خبیث با دروغ پردازی محض سعی می کنند این رقابت ها را دعوا میان مخالفان و طرفداران نظام جلوه دهند.

2-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در نماز جمعه:یك طرف به رئیس جمهور قانونی كشور، صریحترین و خجالت آورترین اهانتها و تهمتها را بیان می كرد و با پخش كارنامه های جعلی برای دولت، رئیس جمهور متكی به آرای مردم را دروغگو، خرافاتی و رمال می نامید و اخلاق و قانون و انصاف را زیر پا می گذاشت و طرف دیگر هم، با اقداماتی مشابه، كارنامه درخشان 30 ساله انقلاب را كمرنگ جلوه می داد و شخصیتهایی كه عمرشان را در راه نظام صرف كرده اند زیر سؤال می برد و اتهاماتی را كه در مراجع قانونی اثبات نشده است بیان می كرد.

3-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در نماز جمعه:متأسفانه برخی مواقع مناظره ها حالت تخریبی پیدا می کرد و به سیاه نمایی افراطی خدمات دولت فعلی و در مقابل، سیاه نمایی عملکرد دولتهای قبلی کشیده می شد و در میان طرفداران نامزدها التهاب و نگرانی ایجاد می کرد.

4-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری درنشست دوستانه نمایندگان مسئولان اجرائی، نظارتی و کمیسیون تبلیغات انتخابات :البته قاعده مردم سالاری این است که اکثریت بر اقلیت تقدم پیدا می کند ولی این به معنای ایجاد تعارض و دشمنی نیست و همه وظیفه دارند مانع از شکل گیری فضای کدورت و تعارض شوند.

5-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری درنشست دوستانه نمایندگان مسئولان اجرائی، نظارتی و کمیسیون تبلیغات انتخابات: ظرفیت و تحمل پیروزی و عدم پیروزی کار آسانی نیست زیرا این موضوع یکی از فضایل انسانی است که باید فرهنگ آن در میان نخبگان و آحاد مردم ترویج شود

6-اشاره به سخنان مقام معظم رهبری در روز میلاد امام علی(ع): نظام اسلامی براساس وظیفه خود با کسانی که زندگی و آسایش مردم را برهم می زنند و جوانها را تهدید می کنند، برخورد خواهد کرد اما مبادا دشمن را با دوست اشتباه بگیریم و دوست را بخاطر یک خطا، دشمن به حساب بیاوریم.

7اشاره به سخنان مقام معظم رهبری درنشست دوستانه نمایندگان مسئولان اجرائی، نظارتی و کمیسیون تبلیغات انتخابات :دو جناح و دو گروه یکدیگر را عصبانی نکنند چه آن کسانی که نامزد مورد علاقه آنها پیروز شده و چه آن کسانی که نامزد آنها پیروز نشده است همه باید بر محور اصلی که حضور در صحنه انتخابات و دفاع از نظام است متمرکز شوند.